85% doanh nghiệp Việt có tâm lý kinh doanh tích cực với các xu hướng đẩy mạnh AI, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, mở rộng sang ASEAN, theo nghiên cứu mới nhất của UOB.
Thông tin nêu tại Nghiên cứu Triển vọng doanh nghiệp 2026 của UOB, công bố ngày 22/6, cho thấy bức tranh kinh doanh tại Việt Nam đang có nhiều tín hiệu tích cực hơn. Khảo sát năm nay được thực hiện tại 7 thị trường gồm Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc).
Tại Việt Nam, kết quả nghiên cứu xây dựng từ biểu mẫu khảo sát trực tuyến có thời gian thực hiện kéo dài 15 phút, với sự tham gia của đại diện từ 226 doanh nghiệp lớn (doanh thu từ 5.000 tỷ đồng trở lên) và vừa (doanh thu 200 tỷ đến dưới 5.000 tỷ đồng) trên cả nước... Người tham gia khảo sát là chủ sở hữu, ban điều hành cấp cao hoặc cấp quản lý thuộc 6 nhóm lĩnh vực: sản xuất, kỹ thuật, công nghiệp; dịch vụ y tế, cộng đồng, cá nhân; dịch vụ chuyên nghiệp, kinh doanh; hàng tiêu dùng, thương mại bán buôn; xây dựng, bất động sản; công nghệ, truyền thông, viễn thông.
Khảo sát này ghi nhận dù môi trường hoạt động vẫn chịu tác động từ chi phí gia tăng, căng thẳng địa chính trị và những biến động thương mại toàn cầu, cộng đồng doanh nghiệp vẫn duy trì tâm lý lạc quan về triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới.
Cụ thể, 85% doanh nghiệp Việt Nam ghi nhận tâm lý kinh doanh tích cực, tăng mạnh so với mức 48% mà UOB ghi nhận trong năm 2025 - thời điểm niềm tin kinh doanh chịu ảnh hưởng bởi những biến động liên quan đến chính sách thuế quan toàn cầu. Kỳ vọng tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong những năm tới. Cứ 10 doanh nghiệp thì có hơn 9 đơn vị kỳ vọng kết quả kinh doanh được cải thiện trong năm nay, đồng thời dự báo tăng trưởng doanh thu sẽ mạnh mẽ hơn trong giai đoạn 2027-2028.
Tuy nhiên, các yếu tố vĩ mô vẫn tạo áp lực nhất định lên hoạt động sản xuất kinh doanh. Gần một nửa số doanh nghiệp khảo sát cho biết chi phí hoạt động gia tăng do tác động từ căng thẳng địa chính trị và các yếu tố liên quan đến thương mại quốc tế. Trong bối cảnh đó, nhu cầu nâng cao hiệu quả vận hành, kiểm soát chi phí và củng cố năng lực thích ứng ngày càng trở nên cấp thiết.
Container hàng hóa tại cảng Cát Lái. Ảnh: Thanh Tùng
Ưu tiên quản lý năng lượng, ứng dụng AI
Một trong những ưu tiên nổi bật được ghi nhận trong khảo sát năm nay là quản lý năng lượng. Có tới 96% doanh nghiệp Việt Nam đánh giá đây là vấn đề quan trọng, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 87% của khu vực.
Theo kết quả của nghiên cứu, trước những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu và nguy cơ gián đoạn nguồn cung, các đơn vị đang áp dụng cách tiếp cận bài bản và chủ động hơn đối với việc sử dụng năng lượng. Cụ thể, 55% câu trả lời nói rằng ưu tiên đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và bền vững cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong khi đó 53% tập trung tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng, 47% chú trọng cắt giảm mức tiêu thụ và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Để đạt được các mục tiêu này, các doanh nghiệp đang tăng cường đầu tư vào các giải pháp như máy móc tiết kiệm năng lượng (43%) và năng lượng mặt trời (42%), nhằm cân bằng giữa việc quản lý chi phí cùng khả năng vận hành bền vững.
Song song, các doanh nghiệp Việt cũng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, với trí tuệ nhân tạo (AI) dần khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng trọng yếu. Dù việc ứng dụng vẫn đang ở giai đoạn đầu, 80% doanh nghiệp đã bắt đầu triển khai AI, tuy nhiên, chỉ khoảng 25% trong số này đã sử dụng AI ở cấp độ nâng cao.
Theo UOB, mức độ trưởng thành số là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến khả năng ứng dụng AI. Những doanh nghiệp đã xây dựng được hệ thống số hóa đồng bộ thường có tốc độ triển khai và khai thác công nghệ này cao hơn đáng kể.
Các kết quả khảo sát cũng cho thấy AI đang mang lại những tác động tích cực cho hoạt động kinh doanh. Có 49% đơn vị ghi nhận năng suất được cải thiện, 47% cho biết chi phí vận hành được tối ưu và 46% ghi nhận doanh thu tăng trưởng. Niềm tin vào tiềm năng của AI tiếp tục gia tăng khi khoảng 2/3 doanh nghiệp dự kiến nâng ngân sách đầu tư cho công nghệ này thêm hơn 25% trong năm 2026.
Tuy vậy, việc triển khai AI vẫn gặp không ít trở ngại. Các rào cản lớn nhất được doanh nghiệp nhắc đến gồm chi phí đầu tư và hạn chế về nguồn lực tài chính (49%), những giới hạn trong giải pháp AI - hệ sinh thái đối tác (48%), cùng với những hạn chế về dữ liệu - mức độ sẵn sàng của hệ thống (47%).
Đa dạng chuỗi cung ứng, mở rộng sang ASEAN
Bên cạnh bài toán năng lượng và chuyển đổi số, quản lý chuỗi cung ứng cũng tiếp tục được xem là ưu tiên trọng tâm. Có tới 97% doanh nghiệp Việt Nam đánh giá đây là yếu tố mang ý nghĩa chiến lược đối với hoạt động kinh doanh. Mặc dù các gián đoạn chuỗi cung ứng đã giảm bớt so với giai đoạn trước, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức như rủi ro địa chính trị (40%), sự phức tạp trong hoạt động mua sắm (34%) và những thay đổi về quy định pháp lý. Có tới 88% doanh nghiệp cho biết các yêu cầu pháp lý và tuân thủ đang ảnh hưởng đến hoạt động của họ.
Để tăng cường khả năng chống chịu, các doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Theo đó, khoảng 80% doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm nay, với hơn một nửa hướng tới gia tăng số lượng nhà cung cấp trong khu vực ASEAN và khoảng 23% tập trung vào nguồn cung nội địa.
Điều này cũng đồng nhất với xu hướng dịch chuyển hoạt động sản xuất về các thị trường gần hơn (nearshoring). Khoảng 1/3 doanh nghiệp Việt Nam có kế hoạch thiết lập hoặc mở rộng hoạt động sản xuất trong nước, trong khi nhiều doanh nghiệp cũng cân nhắc mở rộng sang khu vực ASEAN (43%), qua đó củng cố vai trò của khu vực như trung tâm sản xuất và chuỗi cung ứng trọng điểm.
Theo UOB, sự chuyển dịch này đang thúc đẩy mạnh mẽ làn sóng mở rộng ra thị trường quốc tế. Cứ 10 doanh nghiệp Việt tham gia khảo sát thì có 7 đơn vị cho biết đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm 2025 và 9 đơn vị nói có kế hoạch tiếp tục mở rộng trong ba năm tới. Tương tự, 80% doanh nghiệp Việt Nam dự định đầu tư ra nước ngoài trong vòng hai năm tới với quy mô đầu tư trung bình dự kiến vượt mức 28 triệu USD.
Qua các câu trả lời của doanh nghiệp, ASEAN thể hiện vai trò điểm đến được ưu tiên hàng đầu, được 65% doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn cho kế hoạch mở rộng. Trong đó, Thái Lan, Singapore và Indonesia là những thị trường được quan tâm nhiều nhất. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn phải đối diện với nhiều thách thức, đặc biệt trong việc đáp ứng các yêu cầu pháp lý, quy định, tuân thủ và nghĩa vụ thuế (36%), tìm kiếm đối tác địa phương phù hợp (36%), cũng như tiếp cận các cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp lớn hoặc tổ chức có liên kết với Chính phủ.
Để hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những thách thức về pháp lý, vận hành và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế, UOB tận dụng mạng lưới khu vực cùng 11 Trung tâm Tư vấn Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên khắp châu Á. Hệ thống này hỗ trợ khách hàng trong nhiều khâu, từ tiếp cận thị trường, tư vấn pháp lý đến kết nối đối tác tại địa phương.
Song song, ngân hàng triển khai các giải pháp Quản lý Tài chính chuỗi cung ứng trên nền tảng UOB Infinity tại Việt Nam. Nền tảng cho phép khách hàng số hóa và quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng trên một hệ thống thống nhất, kết nối xuyên suốt nhiều thị trường trong khu vực.
Bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng bán buôn UOB Việt Nam. Ảnh: UOB Việt Nam
Nhận định về kết quả nghiên cứu, bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng bán buôn UOB Việt Nam, cho biết các doanh nghiệp Việt Nam đang thể hiện khả năng thích ứng và sức chống chịu tích cực trước những biến động của môi trường kinh doanh toàn cầu. Theo bà, xu hướng đầu tư vào năng lực số, củng cố chuỗi cung ứng và gia tăng hiện diện tại ASEAN cho thấy cộng đồng doanh nghiệp không chỉ tập trung vào phục hồi ngắn hạn mà đang hướng đến các chiến lược tăng trưởng dài hạn, bền vững hơn. Trong vai trò là một trong những nhà băng hàng đầu tại ASEAN, với sự am hiểu sâu sắc thị trường địa phương và mạng lưới rộng khắp trong khu vực, UOB đưa ra nhiều cam kết đồng hành doanh nghiệp trên hành trình này nhằm khai thác cơ hội xuyên biên giới và phát triển bền vững trong khu vực.
Năm 2026 là năm thứ 7 UOB thực hiện Nghiên cứu Triển vọng doanh nghiệp. Chương trình tiếp tục được mở rộng cả về tần suất khảo sát lẫn phạm vi nghiên cứu nhằm cho thấy kịp thời những thay đổi của môi trường kinh tế và địa chính trị toàn cầu.
Hoàng Đan
Nguồn: vnexpress.net
